Kiến trúc sư Phạm Ngọc Nam chia sẻ, cải tạo và sửa chữa nhà thường khó khăn hơn so với xây dựng mới. Khi xây mới, chúng ta có thể bố trí công năng từ đầu, còn cải tạo đòi hỏi phải sắp xếp lại công năng trong những cấu trúc đã có sẵn.

Tuy nhiên, không phải căn nhà nào cũng có thể cải tạo, sửa chữa, vì yếu tố quyết định chính là kết cấu của ngôi nhà. Dưới đây là một dự án cải tạo mà anh cùng các cộng sự thực hiện. Công trình này được xây dựng cách đây hơn 15 năm, với kết cấu khung cột và dầm khá vững chắc.

Hiện trạng nhà còn chắc chắn nhưng thiết kế bí, thiếu tính thẩm mỹ và không tiện nghi.

Ngôi nhà gồm 4 tầng: Tầng 1 là phòng khách, bếp và nhà vệ sinh; Tầng 2 và 3 có 4 phòng ngủ và 2 nhà vệ sinh; Tầng 4 là phòng thờ với ban thờ treo, khu vực để bồn nước và sân phơi, mái lợp tôn.

Tuy nhiên, ngôi nhà có một số điểm hạn chế. Bề ngang chỉ rộng 3m, chiều dài 12m6 được chia thành 2 phòng trước và sau với cầu thang ở giữa, khiến cho các phòng ngủ trở nên khá chật hẹp và thiếu ánh sáng.

Cổng, mặt tiền và sân được cải tạo lại theo phong cách hiện đại.

Khu vực sân được thiết kế với một tủ giày lớn, dùng để cất mũ bảo hiểm và giày dép cho cả gia đình. Bên cạnh đó là bồn rửa tay, tạo điều kiện cho mọi người vệ sinh tay trước khi vào nhà, mang lại sự tiện lợi và sạch sẽ.

Mặt tiền cũ kỹ, đơn giản, thiếu ban công khiến không gian trở nên tù túng. Cầu thang dạng vòng cung khiến diện tích sử dụng bị thu hẹp, đồng thời không tạo được thẩm mỹ vì khoảng hở giữa tường và bậc thang lớn, cộng với tình trạng ẩm mốc. Bếp thì quá hẹp và tối, phòng khách nhỏ và ngắn, trong khi vệ sinh tầng 1 chiếm quá nhiều diện tích, làm không gian vốn đã chật hẹp càng thêm eo hẹp.

Trước tình hình này, kiến trúc sư đưa ra giải pháp cải tạo tổng thể, điều chỉnh những khu vực bí bách và khắc phục những lỗi phong thủy.

Đầu tiên, anh quyết định làm lại cầu thang, vì đây là phần quan trọng nhất trong ngôi nhà, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và giao thông đi lại. Phương án là phá bỏ cầu thang cũ, khó khăn nằm ở chỗ ô cầu thang hiện tại là hình vòng cung, nhưng cần phải thiết kế sao cho phù hợp với bản trượt chéo, vừa tối ưu không gian, vừa đảm bảo kết cấu an toàn.

Cầu thang vòng cung chiếm diện tích được thay bằng cầu thang bản trượt. 

Phòng khách được mở rộng ra thêm 1m6 về phía sân trước, nhằm tăng thêm chiều dài cho các phòng ngủ ở tầng 2 và 3, vì hai phòng ngủ này trước đây có chiều dài khá hạn chế.

Phòng khách dùng màu cam trên gối tựa làm điểm nhấn. Khu vực tivi được đẩy lùi vào hộc tường cho không gian rộng rãi. 

Tiếp đến, anh cải tạo khu bếp sao cho thông thoáng và đầy đủ công năng. Do phía sau nhà còn một khoảng trống, anh quyết định mở cửa sổ để đón gió vào khu bếp và lắp giàn treo hoa, vừa tạo điểm nhấn trang trí vừa bảo đảm an toàn. Vì không gian nhà hạn chế về chiều ngang, bếp được thiết kế theo kiểu góc chữ L, tối ưu hóa công năng và sự tiện nghi.

Bếp được thiết kế theo kiểu chữ L để tối ưu diện tích sử dụng, kèm theo các hộc tủ đựng đồ gọn gàng. Phần không gian trống phía sau được tận dụng để mang lại ánh sáng và gió tự nhiên cho căn bếp.

Nhóm kiến trúc sư quyết định tháo dỡ mái tôn cũ trên tầng 4 và thay bằng mái bê tông, đưa bồn nước lên trên đó. Đồng thời, họ thiết kế thêm một phòng kho trên mái và cải tạo tầng 4 thành không gian đa chức năng với phòng thờ, khu đọc sách, sân chơi, sân phơi, cùng khu vực để máy giặt và máy sấy.

Phòng thờ riêng biệt, yên tĩnh trên tầng thượng. 

Phòng đọc sách nhìn ra vườn sân thượng.

Toàn bộ cổng và khu vực sân tầng 1 được cải tạo lại. Trong nhà, sàn được thay mới, các mảng tường bị mốc được đục bỏ và trát lại, các khu vực vệ sinh được đục bỏ, ốp lại và thay thế thiết bị vệ sinh mới. Mặt tiền cũ được phá đi và làm lại bằng gạch thông gió, tạo ô thoáng để cải thiện ánh sáng và sự thông thoáng cho không gian.

Đồng thời, công trình cũng xử lý chống thấm cho toàn bộ mái, ban công, vệ sinh và các khu vực tiếp giáp với nhà bên cạnh. Cuối cùng, toàn bộ nội thất được thiết kế lại sao cho phù hợp với diện tích và tối ưu hóa công năng sử dụng.

Nội thất các phòng ngủ được thiết kế lại hoàn toàn, tối ưu công năng sử dụng và phù hợp với cá tính của từng thành viên trong gia đình, đồng thời mang lại không gian sống sang trọng, tinh tế và đẹp mắt.

Các phòng ngủ được thiết kế với màu sắc đơn giản, không pha trộn, giúp không gian trở nên nhẹ nhàng và thoải mái hơn. Anh Phạm Ngọc Nam chia sẻ: “Khi cải tạo một ngôi nhà, việc đầu tiên là phải dựa vào kết cấu và nền móng hiện có. Nếu ngôi nhà có nền đất yếu và kết cấu kém, tôi thường khuyên gia chủ xây lại, vì chi phí cải tạo không hề rẻ hơn so với việc xây mới.”